AI-geletterdheid

Wat is AI-geletterdheid?

AI-geletterdheid is het geheel van kennis, vaardigheden en begrip waarmee iemand AI-systemen weloverwogen inzet en de risico's, grenzen en gevolgen ervan herkent. Het gaat niet om programmeren, maar om weten wat een model wel en niet kan, wanneer de uitkomst gecontroleerd moet worden, welke gegevens er niet in mogen, en wanneer een mens de beslissing moet nemen.

Plan een nulmeting De wettelijke plicht

Waarom het telt

Van begrip naar aantoonbaarheid.

AI-geletterdheid was tot voor kort een goed idee. Sinds artikel 4 van de EU AI Act is het een verplichting: elke organisatie die AI gebruikt moet zorgen voor een toereikend niveau bij iedereen die er namens haar mee werkt.

Het praktische verschil zit in het woord aantoonbaar. Een geslaagde middag met een enthousiaste spreker verandert niets aan uw positie bij een uitvraag. Een register met rolindeling, toetsresultaten en vastgelegd beleid wel.

Wat artikel 4 precies eist →

De niveaus

Welk niveau heeft wie nodig?

Iedereen hetzelfde trainen is duur én onvoldoende. De wet verwacht dat het niveau past bij de rol, de kennis en de context.

Niveau 1

Basis

Iedereen die AI-tools gebruikt

Herkennen wat een taalmodel is en wat het niet is. Weten wat een hallucinatie is en hoe je die opmerkt. Weten welke gegevens nooit in een prompt horen. Begrijpen dat de gebruiker verantwoordelijk blijft voor wat er uitkomt.

Kan AI veilig gebruiken voor eigen werk.

Niveau 2

Verdiept

Wie AI inzet in besluitvorming of klantcontact

Beoordelen of een uitkomst bruikbaar is, en waarop je dat baseert. Herkennen van bias en van gevallen waarin het model buiten zijn bereik werkt. Weten wanneer een resultaat gecontroleerd moet worden door een tweede persoon en hoe je dat vastlegt.

Kan AI-uitkomsten wegen en verantwoorden.

Niveau 3

Verantwoordelijk

Directie, inkoop, juridische zaken, privacy officers

Beoordelen welke AI-systemen de organisatie binnenkomen en onder welke voorwaarden. De risicocategorieën van de AI Act kunnen toepassen op de eigen situatie. Weten wat er in het AI-gebruiksbeleid moet staan en wie waarvoor tekent.

Kan beslissen en verantwoorden namens de organisatie.

Meten

Hoe meet je AI-geletterdheid?

In vier stappen, waarvan er drie papierwerk zijn en één de training zelf. Dat klinkt bureaucratisch, maar het is precies het deel dat overblijft als iemand ernaar vraagt.

Plan een nulmeting

01
Nulmeting vooraf
Een korte toets per medewerker laat zien welk niveau er al is en waar de reële risico's zitten — vaak niet waar het management ze verwacht.
02
Rolindeling
Op basis van de nulmeting deelt u medewerkers in naar niveau. Die differentiatie is geen luxe: de wet verwacht dat het niveau past bij de rol.
03
Toets achteraf
Na de training een kennischeck per deelnemer. Zonder toets heeft u aanwezigheid aangetoond, geen geletterdheid.
04
Register
Alles vastgelegd: wie, wanneer, welk niveau, welke uitslag. Samen met het AI-gebruiksbeleid is dit uw bewijs.

Inbegrepen bij elke training

Drie AI-agents, klaar voor gebruik.

Bij elke training horen drie kant-en-klare AI-agents, gekozen op uw sector en ingericht op uw manier van werken. Ze staan klaar zodra de training is afgerond — geen implementatietraject, geen extra factuur.

01

E-mailtriage Agent

Sorteert de inbox op onderwerp en urgentie, schrijft concepten voor terugkerende vragen en legt alles wat een oordeel vraagt bij een mens neer.

02

Kennisbank-zoekagent

Beantwoordt vragen in gewone taal uit uw eigen documenten, procedures en handleidingen — met verwijzing naar de bron, zodat het controleerbaar blijft.

03

Documentopsteller

Maakt eerste versies van terugkerende stukken — rapportages, brieven, verslagen — uit gegevens die u al heeft, klaar om na te lopen en te versturen.

Alle agents draaien op Europese infrastructuur, gebruiken uw gegevens nooit om modellen van derden te trainen, en leggen elke beslissing die telt bij een benoemd mens neer.

FAQ

AI-geletterdheid, concreet.

Wat de term betekent, hoe die zich verhoudt tot een training, welk niveau uw team nodig heeft en waaruit u het betaalt.

AI-geletterdheid is het geheel van kennis, vaardigheden en begrip waarmee iemand AI-systemen weloverwogen inzet en de risico's, grenzen en gevolgen ervan herkent. Het gaat niet om programmeren: het gaat om weten wat een model wel en niet kan, wanneer de uitkomst gecontroleerd moet worden, welke gegevens er niet in mogen, en wanneer een mens de beslissing moet nemen. De term komt uit artikel 3 en artikel 4 van de EU AI Act.

AI-geletterdheid is het doel; een AI-training is een van de middelen. Artikel 4 verplicht het resultaat — medewerkers die AI verantwoord kunnen gebruiken — en niet een specifieke cursusvorm. Een aantoonbaar geletterde organisatie combineert doorgaans training met vastgelegd beleid, rolgebaseerde leerroutes en een register waaruit blijkt wie wat heeft gevolgd.

Dat verschilt per rol, en die differentiatie is precies wat de wet verwacht. Wij werken met drie niveaus: basis voor alle medewerkers die AI-tools gebruiken, verdiept voor mensen die AI inzetten in besluitvorming of klantcontact, en verantwoordelijk voor directie, inkoop, juridische zaken en privacy-officers die keuzes maken over welke systemen de organisatie binnenkomen.

Met een nulmeting vooraf en een toets achteraf, per rol. De nulmeting laat zien welk niveau er al is en waar de risico's zitten; de toets na afloop levert het bewijs per deelnemer. Beide worden vastgelegd in het deelnemersregister, dat samen met het AI-gebruiksbeleid het compliance-dossier vormt.

Ja. Het valt onder scholing en duurzame inzetbaarheid en past daarmee binnen het opleidingsbudget en het persoonlijk ontwikkelbudget uit de cao. Voor het mkb vergoedt de SLIM-regeling daarbovenop 60% van de scholingskosten, tot een subsidieplafond per aanvraag.